Saldo zaległości oraz saldo nadpłat staje się elementem masy spadkowej. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Spadkobiercy odpowiadają za zaległości podatkowe spadkodawcy (zmarłego podatnika) oraz mają prawo do nadpłaty spadkodawcy (zmarłego podatnika). Dotyczy to podatków i opłat lokalnych, w tym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Zgodnie z przepisem art. 925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a stosownie do art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemywa się, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku albo poświadczenie dziedziczenia, jest spadkobiercą. Tylko na podstawie jednego z tych dwóch dokumentów można potwierdzić domniemanie spadkobierstwa. Organ podatkowy nie ma możliwości ustalania spadkobierców ani też kwestionowania praw do dziedziczenia potwierdzonych wskazanymi dokumentami.

Dopiero po uzyskaniu jednego z dwóch dokumentów (postanowienia w sprawie stwierdzenia nabycia spadku albo aktu poświadczenie dziedziczenia) możliwe jest prowadzenie przez organ podatkowy postępowania w zakresie odpowiedzialności lub uprawnień poszczególnych spadkobierców w trybie art. 100 ustawy Ordynacja podatkowa. Przepis art. 100 ustawy Ordynacja podatkowa stanowi podstawę do wydania decyzji o zakresie odpowiedzialności lub zakresie uprawnień poszczególnych spadkobierców, która to decyzja będzie obejmować saldo konta księgowego zmarłego podatnika.

Artykuł Saldo konta księgowego zmarłego podatnika. pochodzi z serwisu Podatkowy Referat.

• ustawy o rachunkowości, z uwzględnieniem reguł wynikających z ustawy o finansach publicznych,
• rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 9 ww. rozporządzenia, użyte w rozporządzeniu określenie „podatki” oznacza „podatki określone w art. 3 pkt 3 Ordynacji podatkowej, do których ustalania lub określania uprawniony jest organ podatkowy jst”, a z art. 3 pkt 3 lit. c Ordynacji podatkowej wynika, że przez podatki rozumie się również opłat oraz niepodatkowe należności budżetowe.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy o rachunkowości do ksiąg rachunkowych okresu sprawozdawczego należy wprowadzić, w postaci zapisu, każde zdarzenie, które nastąpiło w tym okresie sprawozdawczym, a podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej.

Stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o rachunkowości dowód księgowy powinien zawierać co najmniej: określenie rodzaju dowodu i jego numeru identyfikacyjnego, określenie stron (nazwy, adresy) dokonujących operacji gospodarczej, opis operacji oraz jej wartość, datę dokonania operacji, a gdy dowód został sporządzony pod inną datą – także datę sporządzenia dowodu, podpis wystawcy dowodu, stwierdzenie sprawdzenia i zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie miesiąca oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych tj. dekretacji (można zaniechać zamieszczania na dowodzie dekretacji jeżeli wynika to z techniki dokumentowania zapisów księgowych).

Dowody księgowe powinny być rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentują, kompletne, zawierające co najmniej dane określone w art. 21 ustawy o rachunkowości, oraz wolne od błędów rachunkowych (art. 22 ust. 1 ustawy o rachunkowości).

Ze stanowiska Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie niektórych zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych (uchwała nr 5/10 Komitetu Standardów Rachunkowości z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie przyjęcia stanowiska Komitetu w sprawie niektórych zasad prowadzenia ksiąg rachunkowych Dz. Urz. Min. Fin. z 2010 r. nr 6, poz. 26) wynika, że sprawdzanie dowodów księgowych i ich zakwalifikowania do ujęcia w księgach rachunkowych obejmuje kontrolę merytoryczną, formalnoprawną i rachunkową oraz dekretację dowodów.

Kontrola merytoryczna ma na celu sprawdzenie, czy dany dowód zewnętrzny dotyczy danej jednostki oraz czy dotyczy zdarzenia gospodarczego zgodnie z jego rzeczywistym przebiegiem oraz z wymogami prawnymi. Kontrola formalna polega na sprawdzeniu, czy dowody księgowe zostały wystawione w sposób technicznie prawidłowy oraz czy zawierają dane określone w ww. art. 21 ustawy o rachunkowości. Kontrola rachunkowa polega na sprawdzeniu, czy dane liczbowe znajdujące się na dowodzie księgowym nie zawierają błędów.

Wszystkie ww. zasady i określenia dotyczą deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest dowodem księgowym służącym do dokumentowania operacji gospodarczej powstania obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przez właściciela nieruchomości i służy do przypisu opłaty na koncie właściciela nieruchomości, stosownie do § 4 ust.1 pkt 1 rozporządzenie w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego.

Deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zawiera określenie rodzaju dowodu (deklaracja), określenie stron (dane organu podatkowego, dane właściciela nieruchomości), opis operacji (określenie wysokości należnej opłaty), datę dokonania operacji (okres którego dotyczy, datę wypełnienia), podpis wystawcy dowodu (podpis właściciela nieruchomości). Na deklaracji organ podatkowy umieszcza adnotację sprawdzania pod względem merytorycznym, formalnoprawnym i rachunkowym.

Artykuł Deklaracja jako dowód księgowy w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. pochodzi z serwisu Podatkowy Referat.

Rozporządzenie ma mieć zastosowanie się po raz pierwszy do projektów uchwał budżetowych jednostek samorządu terytorialnego na rok 2027. Do sprawozdań z wykonania budżetów jednostek samorządu terytorialnego na rok 2026 stosuje się przepisy dotychczasowe.

Klasyfikacja działów i rozdziałów w zakresie podatków i opłat pozostaje niezmieniona, np. dział: 756, rozdziały: 75615 „Wpływy z podatku rolnego, podatku leśnego, podatku od czynności cywilnoprawnych, podatków i opłat lokalnych od osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych”, 75616 „Wpływy z podatku rolnego, podatku leśnego, podatku od spadków i darowizn, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatków i opłat lokalnych od osób fizycznych”.

Zmianie ulega klasyfikacja paragrafów, np.

– Podatek rolny: Paragraf Obecny 032, Paragraf Nowy 136,

– Podatek leśny: Paragraf Obecny 033, Paragraf Nowy 137,

– Podatek od środków transportowych: Paragraf Obecny 034, Paragraf Nowy 139,

– Podatek od nieruchomości: Paragraf Obecny 031, Paragraf Nowy 141,

– Odsetki od nieterminowych wpłat podatku od nieruchomości (część paragrafu 091): Paragraf Obecny 091, Paragraf Nowy 142,

– Opłata skarbowa: Paragraf Obecny 041, Paragraf Nowy 152,

– Opłata targowa: Paragraf Obecny 043, Paragraf Nowy 169,

– Opłata miejscowa: Paragraf Obecny 044, Paragraf Nowy 170,

– Opłata uzdrowiskowa pobierana w gminach posiadających status gminy uzdrowiskowej: Paragraf Obecny 039, Paragraf Nowy 171,

– Opłata reklamowa: Paragraf Obecny 038, Paragraf Nowy 172,

– Opłata od posiadania psów: Paragraf Obecny 037, Paragraf Nowy 173,

– Opłata prolongacyjna: Paragraf Obecny 088, Paragraf Nowy 177,

– Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi (część paragrafu 049): Paragraf Obecny 049, Paragraf Nowy 179,

– Odsetki od nieterminowych wpłat z tytułu pozostałych podatków i opłat (część paragrafu 091): Paragraf Obecny 091, Paragraf Nowy 187.

Artykuł Planowane zmiany klasyfikacji w zakresie podatków i opłat lokalnych. pochodzi z serwisu Podatkowy Referat.

31.03.2026 r. – … W M. P. poz. 346 z 31 marca 2026 r. zostało opublikowane obwieszczenie Prezesa GUS z 30 marca 2026 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem w 2025r.

30.03.2026 r. – … W dniu dzisiejszym został ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę w roku 2025 stanowiący podstawę do ustalenia maksymalnych stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przeciętny miesięczny dochód rozporządzalny na 1 osobę ogółem w 2025 r. wyniósł 3500,21 zł. Link: https://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/obwieszczenie-w-sprawie-przecietnego-miesiecznego-dochodu-rozporzadzalnego-na-1-osobe-ogolem-w-2025-r-,294,12.html

26.03.2026 r. – … Doręczanie pism w postaci tradycyjnej – papierowej, podmiotom wymienionym w art. 144 § 5 ustawy Ordynacja podatkowa (pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej) co do zasady, jest możliwe tylko w przypadku, gdy pełnomocnik lub organ administracji publicznej (w zasadzie osoba reprezentująca taki podmiot) znajdują się w siedzibie organu podatkowego (wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 482/25).

25.03.2026 r. – … Zapisy w ewidencji księgowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dokonywane są w oparciu o dowody księgowe. Ma to miejsce także w przypadku zgonu właściciela nieruchomości i konieczności ograniczenia przypisu wynikającego ze złożonej przez zmarłego deklaracji o wysokości opłaty. Dowodem tym jest, określony przez kierownika jednostki sektora finansów publicznych, wewnętrzny dowód księgowy sporządzony na podstawie dowodu zgonu właściciela nieruchomości w postaci aktu zgonu (i danych w nim zawartych).

18.03.2026 r. – … Skoro budynek (jego część) sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako mieszkalny nie jest zajęty na realizację trwałych potrzeb mieszkaniowych najemcy, okoliczność wynajęcia pomieszczenia mieszkalnego na zasadach komercyjnych przez przedsiębiorcę potwierdza, że spełniona została przesłanka zajęcia budynku mieszkalnego (jego części) na prowadzenie działalności gospodarczej uzasadniająca zastosowanie stawki podatkowej w podatku od nieruchomości przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o podatkach lokalnych (wyrok NSA z 13 lutego 2026 r. sygn. akt III FSK 1354/24).

12.03.2026 r. – … Pytanie: Czy w Bazie Adresów Elektronicznych widać, od kiedy wyszukiwana osoba fizyczna ma adres do e-Doręczeń? Odpowiedź: W Bazie Adresów Elektronicznych jest widoczna data wpisu adresu do e-Doręczeń. (Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji e-Doręczenia Najczęściej zadawane pytania: https://www.gov.pl/web/e-doreczenia/pytania-i-odpowiedzi)

10.03.2026 r. – … Jakie zasady dotyczą podpisywania załączników przesyłanych przez e-Doręczenia? W tym zakresie stosuje się takie same zasady jak w przypadku załączników składanych w postaci papierowej. Czyli podpisu wymagają wyłącznie te załączniki, które same w sobie stanowią odrębne oświadczenie woli lub wiedzy strony. (Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji e-Doręczenia Najczęściej zadawane pytania: https://www.gov.pl/web/e-doreczenia/pytania-i-odpowiedzi). Przykładem załączników przesyłanych przez e-Doręczenia, które wymagają podpisu są deklaracje oraz informacje stosowane do podatków i opłat lokalnych.

06.03.2026 r. – … Czy ważny jest wniosek, który wypełniono odręcznie, opieczętowano i podpisano, a następnie zeskanowano i wysłano na skrzynkę e-Doręczeń? Nie. Skan dokumentu podpisanego wcześniej w wersji papierowej co do zasady stanowi jedynie jego kopię i nie jest równoznaczny z dokumentem skutecznie podpisanym w formie elektronicznej. (Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji e-Doręczenia Najczęściej zadawane pytania: https://www.gov.pl/web/e-doreczenia/pytania-i-odpowiedzi)

04.03.2026 r. – Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe, stopa lombardowa wynosi 4,25 %, co oznacza, że odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych ulegną obniżeniu i od 5 marca 2026 r. wynoszą 10,50 % w stosunku rocznym.

03.03.2026 r. – … Upomnienie doręczone na adres do doręczeń elektronicznych wywołuje takie same skutki prawne jak upomnienie doręczone przesyłką rejestrową przez placówkę pocztową. Obowiązek uiszczenia przez zobowiązanego kosztów upomnienia w wysokości 16 zł powstaje chwilą doręczenia upomnienia, zatem również z chwilą doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych (na podstawie art. 15 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).

Artykuł Czy wiesz, że … (marzec 2026 r.). pochodzi z serwisu Podatkowy Referat.

Artykuł Pojęcia stosowane w podatkach i opłatach lokalnych – powtórzenie informacji pochodzi z serwisu Podatkowy Referat.

– Wn 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych” (i odpowiednio w ewidencji analitycznej/szczegółowej prowadzonej do tego konta, w której ujęta jest kwota przedawnionej nadpłaty),

– Ma 760 „Pozostałe przychody operacyjne” (bez podziałek klasyfikacji budżetowej, bowiem w roku kasowej realizacji tych dochodów były one już ujęte wg klasyfikacji budżetowej), zgodnie z obowiązującą w jednostce polityką rachunkowości, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w celu odzwierciedlenia w księgach rachunkowych stanu rzeczywistego, zgodnie z przepisami art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.

W identyczny sposób ewidencjonuje się odpis przedawnionej nadpłaty z tytułu innych podatków lub opłat (np. podatku od nieruchomości).

Artykuł Ewidencja odpisu przedawnionej nadpłaty podatku lub opłaty. pochodzi z serwisu Podatkowy Referat.

Odpowiedź: Rozporządzenie Ministra Finansów  z 25.10.2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 208, poz. 1375) nie wprowadza szczególnego obowiązku ewidencjonowania zaległości podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową.

Wszystkie zaległości, w tym również zaległości zabezpieczone hipoteką przymusową ewidencjonuje się na koncie 221 „Należności z tytułu dochodów budżetowych”.

Sposób ujęcia zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką w sprawozdaniu Rb-27S jest wynikiem odpowiednich zapisów w ewidencji księgowej.

Zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową wykazuje się w odpowiednich kolumnach „Sald końcowych” sprawozdania Rb-27S. Zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową wykazuje się w kolumnie „Należności pozostałe do zapłaty” oraz w kolumnie „Zaległości netto” (zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową to należności pozostałe do zapłaty, których termin zapłat minął i mogą być egzekwowane, zgodnie z art. 70 § 8 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką po upływie terminu przedawnienia mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki).

Zaległości podatkowe zabezpieczone hipoteką przymusową ujmuje się w sprawozdaniu Rb-27s w tej podziałce klasyfikacji budżetowej (dział, rozdział, paragraf), która dotyczy danego podatku/opłaty.

O innych zasadach związanych z hipoteką przymusową można przeczytać we wpisach:

– z 22 sierpnia 2023 r. Upadłość podatnika a hipoteka przymusowa,

– z 16 listopada 2023 r. Administracyjny tytuł wykonawczy wierzyciela hipotecznego z klauzulą wykonalności – uchwała SN,

– z 24 lipca 2023 r. Naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości zahipotekowanej,

– z 14 czerwca 2022 r. Czy można wpisać jedną hipotekę przymusową na podstawie kilku tytułów wykonawczych?.

Artykuł Ewidencja zaległości zabezpieczonych hipoteką przymusową. pochodzi z serwisu Podatkowy Referat.

Jak powinien brzmieć, od 1 września 2023 r., zapis w polityce rachunkowości dotyczący polecenia księgowania (PK) w przypadku zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości oraz bieżących zobowiązań podatkowych? – o tym we wpisie z 26 września 2023 r. „Dokumentowanie zaliczenia nadpłaty podatku od 1.09.2023 r.„.

Przypis zobowiązania podatkowego jest ewidencjonowany na kontach szczegółowych prowadzonych do rozrachunków z podatnikami na podstawie dowodów księgowych wskazanych w § 4 rozporządzenia w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego – więcej we wpisie z 29 maja 2023 r. „Zmiana przypisu na podstawie dowodu księgowego„.

Przypis podatku na koncie podatnika należy dokonać pod datą doręczenia decyzji organu podatkowego – o tym we wpisie z 30 stycznia 2023 r. „Przypis podatku na koncie podatnika„.

Ewidencję rozliczeń z tytułu podatków należnych od spadkobiercy prowadzi się na kontach bilansowych, natomiast ewidencję rozliczeń z tytułu podatków należnych od osoby trzeciej prowadzi się na kontach pozabilansowych – szczegóły we wpisie z 15 grudnia 2021 r. „Decyzja dla spadkobiercy i osoby trzeciej w ewidencji księgowej„.

Artykuł Ewidencja księgowa podatków i opłat – przypomnienie. pochodzi z serwisu Podatkowy Referat.