Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku w piśmie nr RIO.II.025-15/26 z 25 czerwca 2026 r. w zakresie prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, budynków i budowli wchodzących w skład infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, będących własnością gminy, administrowanych przez inny podmiot wskazała:
To nie nazwa umowy (formalna strona) decyduje o posiadaniu dla celów podatkowych, ale realnie
ukształtowany zakres uprawnień spółki w stosunku do przekazanego jej mienia.
Jeśli na mocy umowy administrator uzyskuje władanie nad nieruchomością a działalność prowadzi we własnym imieniu (nie w imieniu właściciela) będzie posiadaczem zależnym, a więc i podatnikiem podatku od nieruchomości. Natomiast gdy postanowienia umowy wskazują, że administrator
działa na rzecz i w imieniu właściciela umowa nabiera charakteru umów o świadczenie usług (art. 750 kc). W takiej sytuacji administrator nie będąc posiadaczem zależnym nieruchomości nie jest też podatnikiem podatku od nieruchomości. Władając nieruchomością w imieniu właściciela staje się w świetle art. 338 Kodeksu cywilnego dzierżycielem. Oznacza to, iż włada faktycznie rzeczą (nieruchomością) za i dla kogo innego.
Jeżeli analiza umowy doprowadzi do ustaleń, iż doszło do przekazania majątku (przedmiotów opodatkowania) spółce i są one faktycznie w posiadaniu administratora zastosowanie zwolnienia na podstawie przywołanego art. 7 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest niemożliwe. Sytuacja, w której przedmioty opodatkowania związane z działalnością wod.-kan. zostały przekazane innemu podmiotowi jednoznacznie wyłącza możliwość zastosowania przedmiotowego zwolnienia.
Natomiast w sytuacji, w której władztwo nad przedmiotami opodatkowania nie zostało przeniesione na inny podmiot, podatnikiem pozostaje gmina. W tym kontekście istotnym jest aspekt braku zarobkowego charakteru działalności a tym samym uznania, że działalność wodno-kanalizacyjna nie jest działalnością gospodarczą. Wówczas grunty, budynki lub ich części, stanowiące infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, będące własnością gminy, od 1 stycznia 2016 roku będą korzystały ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i będą podlegały wykazaniu jako zwolnione w deklaracji na podatek od nieruchomości. Natomiast budowle wchodzące w skład tej infrastruktury, jako niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej, nie będą opodatkowane tym podatkiem, w myśl art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy.
